Tasarladığım ve hiç görmediğim stant

Bu sayfada

1. İnsanlar nereden geliyor?
2. 27 metrekareye ne sığar?
3. Render’daki şey inşa edilebilir mi?
4. Bir metre kaybedince ne kalır?
5. Sayılar artık kimin?
6. Mavi aynı çıkar mı?
7. Duvar nerede biter, ekran nerede başlar?
8. Ekran neden siyah?
9. Gerçekte nasıl göründü?
10. Bu ilk fiziksel işinizse
11. Kaynaklar

Bu stant hakkında, 8 Ekim 2026 akşamı yazdığım ilk iki mesajda renk de biçim de yoktu:

ابعتلي مخطط المكان كامل طيب

الناس من وين بتحي

Bana salonun planının tamamını gönder. İnsanlar nereden geliyor.

Yirmi gün sonra Health Expo Iraq, Bağdat Uluslararası Fuar Alanı’nda, 2. Salon’da, 28-31 Ekim’de açılacaktı. Mercato’nun standı, Mısır’daki dosyalarımdan Bağdat’taki bir salona gitmek zorundaydı; sadece benim gönderdiğimi okuyan bir müteahhit tarafından kurulacaktı.

Ekranlar ve uygulamalar tasarlarım. Bir ekrandaki hata yeni bir derleme demek. Burada yanlış bir sayı, oturmayan bir duvar demek.

Bu, ekranlarda yaşamış ve ilk fiziksel işine yaklaşan tasarımcılar ve kurucular için: bir stant, bir dükkân, bir tabela. Fuar geçmişi gerekmiyor. Olduğu sırayla, hatalar dahil anlatacağım ve görseller kanıt. Dosyaları kurmaya bir yapay zeka ekibi yardım etti. Konu, kararlar.

O gece bilmediğim şey: açılış gününü Mısır’dan izleyecektim. Bağdat’a ulaşan her şeyin bensiz çalışması gerekiyordu.

İnsanlar nereden geliyor?

Stant arka sıradaydı: 9 m genişlik, 3 m derinlik, 27 metrekare. Üç akış ona ulaşır. Bakanlık pavyonundan çıkanlar, iki stant bloğu arasındaki 3 m’lik koridordan yürür ve cephemizin ortasını 12 ila 16 m uzaktan görür. Ana girişten gelenler üst koridora bizden yaklaşık 4 m önce ulaşır ve döner; bu yüzden ilk karşılaştıkları batı ucudur. Üçüncü akış üst koridor boyunca doğudan gelir.

Bu soruyu ekranlardan biliyoruz: kullanıcı nereden giriyor ve önce ne görüyor. Fark şu ki bu kullanıcı yürüyor ve komşunun duvarı arkasındakini gizliyor.

Standın ilk çizimi benim değildi. Müşteri gönderdi: 9 metrelik bir kat planı, üç duvar, cephe koridora açık, ortada bir LED ekran, iki resepsiyon masası, açılı bir dokunmatik ekran, bir toplantı masası ve bir oturma köşesi.

Planım ondan başladı ve nihai değildi. Çoğu değişecekti.

Bölgeleme salon haritasından çıktı. Büyük ekran ve vitrindeki marka bakanlık tarafından görülecek. Dokunmatik ekran, giriş kalabalığının geldiği batıda. Sonra dört ziyaretçi yolculuğu yazdım: yanından geçen bir eczane sahibi, bir ilaç deposu yöneticisi, randevulu bir bilimsel ofis yöneticisi, resmî bir heyet. Her birinin bir giriş noktası, bir süresi ve bir sonu vardı.

İlk akşam bir akış haritası ve bir planla bitti. Sıradaki soru: 27 metrekareye gerçekte ne sığar?

27 metrekareye ne sığar?

Behance’ten iki referans gönderdim: 476 metrekarelik bir stant ve AWE 2024’te AUX. Birincisi bizim zeminimizin 17 katı. İlk taslağım için şunu yazdım: «لسا بعمل مليار احتمال», hâlâ milyar tane olasılık yapıyorum.

O gece kararlar birbiri ardına geldi ve hepsi fikri zemine indirdi:

• Az dekor öğesi.
• Pahalı parça yok.
• Boşa giden zemin yok.
• Büyük ekran zeminden başlar ve 3 m yükselir.
• Ziyaretçiler birbirinden ayrı durur: her birinin kendi yeri var.

Yerleşim üzerinde çalışıyordum: «قاعد بعمل سميولسشن ع اكثر توزيع قوي حسب مبادى الinterior يلي درستهن», okuduğum iç mekân ilkelerine göre en güçlü dağılımı simüle ediyorum. Planı değiştiren test, her ilkeden daha basitti. Bir kişi ekranın önünde dört ziyaretçiye anlatıyor. Beşi nerede duruyor?

Çıkmaz sokak. Dokunmatik ekranı koridora çıkarmak istedim: «بدي اطلع الشاشه لبرا». Yanıt hayırdı: izin yok ve önünde duran herkes koridoru tıkar. Koridor salonundur ve brief’inizin ilk satırı budur.

İkinci çıkmaz sokak. İlk biçim fikirleri referanssız, doğrudan modellendi: bir davul, içinden yürünen bir m. Reddettim. Tarayıcıda iki tur render renk ve ışıkta zayıf çıktı; bu yüzden plandan ve yolculuklardan sonra Blender Cycles’a geçtik.

Hayatta kalan, kısıtlardan geldi. Dekorlu iki parça zorunluydu ve onların gerçek bir cihaz biçiminde olmasını önerdim: «فيني خليهم بشكل تلفون حقيق», onları gerçek bir telefon gibi yapabilirim. 9 Ekim’de şafaktan önce stant fikrini gönderdim: «متل pos حقيقي», gerçek bir POS gibi. Pahalı malzemeler karşısında yanıtım «عادي خشب وانارة» oldu: sadece ahşap ve ışık.

9 Ekim’in sonunda bir stanta benzeyen bir render vardı. Çoğumuz sonraki soruyu atlarız: inşa edilebilir mi?

Render’daki şey inşa edilebilir mi?

Görüntü ikna eder ve kamera size yalnızca gördüğünü söyler.

Önce alan düştü. Yerleşimi odadan dolayı beş kez reddettim: toplantı köşesini duvarla çeviren bir tezgâh, bir masanın arkasında kimsenin ulaşamadığı bir POS, ölü köşeler. Bundan sonra her yerleşim, herhangi bir render’dan önce yayımlanmış sayılara karşı bir kontrolden geçti:

Alan kontrolü geçtikten sonra yine de göz kararı iki hata buldum: POS ekranının başı batı duvarının 60 mm içinde ve 1,4 m’lik bir kanepede tek gerçek oturak. Biz de bir çakışma kontrolü ekledik; modele sorulan basit bir soru kümesi: bir şey başka bir şeyin içinde mi, bir şey havada mı duruyor, bir şey parselin dışında mı ya da yükseklik sınırının üzerinde mi. Kontrol şunları buldu:

• Kimsenin görmediği 29 çakışma daha.
• Modelin sıfır noktasında duran, konumlarından çok uzak altı spot başlığı.
• Arka duvarın ardında bir broşür.
• 3,00 m sınırının 20 mm üzerinde ve parselin 140 mm dışında duvarlar.

Sonra bir mühendislik incelemesi dosyayı sıfırdan okudu ve sayfalar arasında gözümden kaçanı buldu: iki farklı zemin kaplaması, bağlantısız ayakta duramayacak bir LED ve standın açılıştan 48 saat önce bitmesi gerektiği satırından sonra biten bir inşa programı.

Bu, hikâyenin geri kalanında tekrarlanan adımın ilk görünüşüydü: onu yaşayacağı yerde kontrol edin. Bir render kameranın önünde yaşar. Bir duvar, yükseklik sınırı ve parsel çizgisi olan bir salonda yaşar.

Dosya 67 sayfaya ve temiz bir modele ulaştı. Sonra boyut değişti.

Bir metre kaybedince ne kalır?

13 Ekim’de, açılıştan on beş gün önce, stant 8 x 3 m oldu. Ekran 4 m genişliğinde kaldı; yani koca metre, onu çevreleyenden çıktı.

Giden: koltuk, yan masa, broşür dolabı, roll-up’lar ve batı duvarının lombozu.

Dokunmatik ekran yerini kaybetti, bu yüzden arka-batı köşesinde 45 derecede, tam yükseklikte bir duvara taşındı, ayrı bir stant olmadan. Köşe artık insanların kendi elleriyle denediği cihazı taşıyordu.

Gerçek kanepenin ölçüleri geldi: iki modül, her biri 820 x 850 mm. Bundan önce bir kanepe çiziyordum. Bundan sonra var olan bir şeyi yerleştiriyordum.

En büyük karar arka duvardaydı.

Sekiz çerçeve; marangozluk, aydınlatma ve kurulum demek. 13 Ekim’de duvar basılı bir yapışkana dönüştü: aynı halkalar, şimdi derinliği çizilmiş. Risk marangozdan matbaacıya geçti ve ilk üretim dosyası hazırdı: 10 sayfa, kesim dosyaları ve baskı dosyaları.

Artık her sayının birden fazla okuyucusu vardı. Peki sayılar kimin?

Sayılar artık kimin?

18 Ekim’de plan yine değişti: inşa tarafından 200 mm ahşap duvarlar ve 1600 mm eğimli bir yüz. Modeli onun üzerine yeniden kurdum. 24 Ekim’de ekranın kendisi kaydı: arka duvarın solu 668,6’dan 1000 mm’ye, sağı 1800’den 1449’a oldu.

Bir uygulamada bir sayı tek bir yerde yaşar. Burada aynı sayı müteahhidin tablosunda, matbaacının dosyasında ve harf kesim dosyasında durur. Bu yüzden tablolar tek bir veri kaynağından geldi ve bir değişiklik hepsinden birden, bir tasarım sistemindeki token gibi geçti. Ve bu teslim size soru sorabilecek kimseye gitmediğinden, müteahhit duvarda toplamadan önce sayıları siz toplayın:

Derinlik de aynı şekilde kontrol edilir: sol duvar için 1669 artı eğimli duvar için 1131, sağ duvarın uzunluğu olan 2800 eder.

Bazı sayılara hiç sahip olmadım. Sağ duvar, Mercato’ya ait çelik bir çerçeve ve ışıklı bir tabela taşıyor ve boyutları bana bir fotoğraftan ulaştı: çubuklar için yaklaşık 3000 mm ve tabela için 2450 x 470 mm. Tabloya yazdım: yerinde ölçülecek. Arkalarındaki yapışkan iki parti hâlinde geldi; en fazla 1520 mm genişlikte, 20 mm üst üste biniyor, birleşim kimsenin görmemesi için tabelanın arkasında 1400 mm’de.

Duvarlar kağıt üzerinde sabitlendi. Renk kaldı.

Mavi aynı çıkar mı?

Mercato mavisi, #1B79F5, bir ekranda var olur çünkü ekran onu ışıktan yapar. Bir baskı makinesi onu mürekkepten yapar ve bu mavi, herhangi bir baskı makinesinde CMYK’nin ulaşabileceğinin dışında.

İki renk arasındaki fark dE adı verilen bir sayıyla ölçülür: 2’nin altını göz göremez, 2 ile 5 arası yakındır, 5’in üstü bir prova gerektirir.

En iyi karışım 5,1’de kaldı. Yani sayının kendisi bir prova istiyor ve bir ekrandaki hiçbir şey onun yerini tutmaz.

Yöntem, daha önce bastığımız bir kapıdan geldi ve amaç sadeydi: «عشان ارجع اخد نفس تاثير البوابه للحيط نفسها», kapının etkisini duvarın kendisinde geri almak için. Önce şeridi gerçek malzemeye yüzde 100’de basarsınız, gün ışığında bakarsınız, en yakın örneği seçersiniz ve kodunu geri gönderirsiniz. Matbaacı burada yanıt verir. Yapışkan için ikinci bir şerit ekledik: duvarın 380 x 230 mm’lik bir parçası, RGB ve CMYK sürümlerinde, gerçek vinilin üzerinde, yan yana; çünkü RGB iş akışındaki geniş format yazıcılar FOGRA39’un ulaşamadığı bir maviyi korur. Onu yaşayacağı yerde kontrol edin, ve bu sefer vinilde yaşıyor.

Bu işte geri gelen kodun kaydı bende yok. Yöntem ve dosyalar bende.

Çıkmaz sokak. Duvarın grafiğini render’ın kendisinden kestik. 24 Ekim sürümü, render’ın aydınlatmasını da taşıyordu.

Üstteki beyaz çubuk ve siyah bant, 3B sahnede duvarın aydınlık kenarıydı. Alttaki soluk bant zeminin parıltısıydı. Taşma payı, gerilmiş bir kenar piksel satırıydı. Bir render’daki ışık mürekkep değildir ve basılırsa duvarda hiçbir anlamı olmayan bir çizgi olarak çıkardı. Dosyayı aynı akşam, yalnızca temiz satırlardan, grafiğin kendisinden yapılmış 40 mm taşma payıyla yeniden kurduk.

Baskı ve üretim dosyaları Bağdat’a gitti. Standda yine de bir şey kımıldadı.

Duvar nerede biter, ekran nerede başlar?

Duvarda ışıklı bir dikdörtgen istemiyordum. Ekran yapışkanı sürdürmeliydi, bu yüzden basılı halkaları ölçtük ve ekran çerçevesini onların sayılarından kurduk: halka başına 257 mm ve halka başına 135,7 artan 550 mm’lik bir köşe yarıçapı. Ekran alanı 4000 x 3000 mm. 28 Ekim’de çerçevenin çizgilerini sağ taraftaki yapışkanlarla eşleştirdik.

Açılıştan iki gün önce ekranla hiçbir ilgisi olmayan bir sorun çıktı: komşu bir stant yükseldi ve bizimkini koridorlardan gizledi, yapışkanın sahada kurulumu da kolay gitmiyordu. Arka sıradaydık ve bu, planın başında 4 m iken böyleydi, 9 Ekim’de 3,00 m’de karar kılmadan önce. Çözüm ekranda geldi: logoyu koridorlardan görünecek şekilde büyüttük.

Çerçeve hazırdı, dosyalar da. Sonra ekran, stanttaki bilgisayarla buluştu.

Ekran neden siyah?

27 Ekim’de ekran kuruldu ve ilk sorun çıktı: PC, 4:3 bir duvara 1920 x 1080’lik bir görüntü gönderiyor ve her şeyi yüzde 25 sıkıştırıyordu. Çıkışı 1440 x 1080’e ayarladık. Windows yüzde 125 ölçeklemedeydi; hesabı değiştiren ve hiçbir tasarım dosyasında görünmeyen ikinci bir sayı. Ve kilit içeriği ekranın önünde duran birinin göz hizasına yükselttim.

29 Ekim’de ekran siyahtı. Neden, ölçümden sonra açık bırakılmış ve tüm ekranı kaplayan bir kalibrasyon sayfasıydı. Artık 60 saniye sonra kendini gizliyor.

Sonra yavaşlık. Mac’imde gösteri akıcı çalışıyordu. Stanttaki bilgisayarda saniyede 15 ila 20 kareyle, fanlar sonuna kadar çalışarak çalışıyordu. Bir tasarımcının diliyle neden: hiç durmayan bir 3B dünyanın üzerinde bulanıklık ve cam katmanları var; makine her karede tüm bulanıklığı yeniden hesaplıyor. Benim makinem sorunu gizledi. Bulanıklığı bir kez çizilip saklanan bir şeye çevirdik ve camı kapattık; gösteri iki ila üç kat daha akıcı oldu. Buzdağı sahnesi 11 karede takılı kaldı ve standın interneti her 10 ila 20 dakikada bir kopuyordu.

Ertesi gün şunu yazdım: «الشاشه صارت 60 fps», ekran artık 60 fps. İlk rapor, tek bir yavaş kare olmadan 3.638 kare gösterdi.

Bu hikâyede üçüncü kez, doğru görünen sürüm gerçek yerinden başka bir yerde yaşıyordu. Render, ekranın mavisi, benim makinem. Onu yaşayacağı yerde kontrol edin.

Gerçekte nasıl göründü?

Fuar 28 Ekim’de açıldı ve ben Mısır’daydım. Ekranı uzaktan değiştiriyordum ve stant bana fotoğraflar olarak ulaşıyordu.

Dosyalarla örtüşen: kırmızı duvar, Salamati cihazı, eğimli myPharma duvarı, halkalar, tabela ve yapışkanla buluşan çerçeve.

Farklı olan: fotoğraflardaki kanepe koyu ve kapitone, modelimdeki iki gri modül değil. Zemin gri halı. Beyaz sandalyeler modelde hiç yoktu. Her değişikliğin nedenine dair kaydım yok.

30 Ekim akşamı şunu yazdım: «انا بالمطار تاع مصر», Mısır havalimanındayım. 31 Ekim’in erken saatlerinde, fuarın son günü Irak’a ulaştım.

Standa hiç ulaşamadım. Bunu Erbil’den, çok özel yeni bir özelliği sunmanın bir sonraki adımını bekleyerek yazıyorum. İnsanlar ona nasıl ulaşır sorusuyla başlayan stantı hâlâ yalnızca fotoğraflarda gördüm.

Bu ilk fiziksel işinizse

• Biçimle başlamak yerine salon haritasıyla başlayın ve insanların nereden geldiğini sorun.
• Bir referansı olduğu gibi almak yerine zeminini sizinkine bölün. 476 bölü 27, 17 kat: fikrin çoğu sığmaz.
• Render’ı göz kararı değerlendirmek yerine modeli kontrol edin: çakışmalar, havada duran şeyler, parsel ve yükseklik sınırı.
• Yerleşimi ilkelerle tartışmak yerine beş kişiyi zemine koyun: biri anlatıyor, dördü dinliyor.
• Zemin küçüldüğünde her parçayı savunmak yerine hangi boşa giden köşenin bir iş taşıyabileceğini sorun.
• Sayıları inşa edene bırakmak yerine kendiniz toplayın, enine ve derinine.
• Elinizde olmayan bir sayıyı yazmak yerine şunu yazın: yerinde ölçülecek.
• Baskı grafiğini render’dan kesmek yerine kaynaktan kurun. Işık mürekkep değildir.
• Rengi bir ekranda onaylamak yerine gerçek malzemeye bir test şeridi basın.
• Performansı kendi makinenizde ölçmek yerine gösteriyi çalıştıracak makinede ölçün.

Her kurucunun sorduğu soru: dar bütçe ve az zamanla bunca 3B neden? İki nedenle sürdürdüm. Alan ve çakışma kontrolleri modelin kendisi üzerinde çalışır; yani o olmadan kontrol edilecek bir şey yoktur. Ve ben orada değildim, bu yüzden model, duvar var olmadan önce herkesin içinde yürüyebildiği tek yerdi.

Kaynaklar

1. 476 metrekarelik bir stant behance.net
2. AWE 2024’te AUX behance.net